სსიპ - ფერდინანდ თავაძის მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის ინსტიტუტი
LEPL - FERDINAND TAVADZE METALLURGY AND MATERIALS SCIENCE INSTITUTE
გიორგი ონიაშვილი, გამოსათხოვარი

სსიპ ფერდინანდ თავაძის მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის ინსტიტუტი ღრმა მწუხარებით იუწყება, რომ ხანმოკლე, მძიმე ავადმყოფობის შემდეგ 78  წლის ასაკში გარდაიცვალა ინსტიტუტის ძირძველი მუშაკი, ცნობილი მეცნიერი და ღვაწლმოსილი მოქალაქე, ინსტიტუტის მასალათმცოდნეობის მიმართულების თავკაცი, საქართველოს ეროვნული პრემიისა და გიორგი ნიკოლაძის სახელობის პრემიების ლაურეატი,  ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი გიორგი ონიაშვილი.   

გიორგი ონიაშვილმა ბავშვობისა დ ყმაწვილკაცობის წლები ბათუმში განვლო, იქვე  წარჩინებით დამთავრა სკოლა და 1959 წელს  საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიის ფაკულტეტზე ჩაირიცხა. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ სავალდებულო სამხედრო სამსახური გაიარა და 1968 წელს იმ დროისათვის უკვე მეტად პრესტიჟულ, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის მეტალურგიის ინსტიტუტში   დაიწყო  მუშაობა, სადაც  მოღვაწეობდა სიცოცხლის ბოლომდე, აქ დაიცვა მან საკანდიდატო და სადოქტორო დისერტაციები, აქ ჩამოყალიბდა უმაღლესი რანგის მკვლევარ–მეცნიერად, აქ ხელმძღვანელობდა იგი მაღალტემპერატურული სინთეზის პრობლემურ ლაბორატორიას, ხოლო ბოლო წლებში, მთლიანად მასალათმცოდნეობის მიმართულებას მასალათმცოდნეობის განყოფილების უფროსის რანგში და, რაც მთავარია, ყოველივე ამას ბატონი გიორგი აკეთებდა დიდი სიყვარულით, გატაცებით და წარმატებულად. ამის დასტურად  მის მიერ უმაღლეს დონეზე შესრულებული  130-მდე მეცნიერული ნაშრომი შეიძლება დავასახელოთ, რომელთა დიდი უმრავლესობა გამოქვეყნებულია მაღალრეიტინგულ ჟურნალებში, მოხსენებულია პრესტიჟულ საერთაშორისო სამეცნიერო ფორუმებზე და შეფასებულია საქართველოს ეროვნული პრემიით (2010წ) და გიორგი ნიკოლაძის სახელობის პრემიით (2014წ).

განსაკუთრებულია გიორგი ონიაშვილის დამსახურება საქართველოში თვითგავრცელებადი მაღალტემპერატურული სინთეზის (თმს) დანერგვა–გავრცელების საქმეში. იმისათვის რომ ეს, ერთი შეხედვით ბუნდოვანი დასახელება საზოგადოებისათვის გასაგები გახდეს, გავკადნიერდებით და მცირე რეტროსპექტულ მიმოხილვას და სათანადო განმარტებას გავაკეთებთ.

თვითგავრცელებადი მაღალტემპერატურული სინთეზის მეცნიერულ კონცეფციას საფუძვლად უდევს მყარი რაკეტული საწვავის კვლევის დროს   აღმოჩენილი მოვლენა - მყარალიანი წვა, რომელიც ფართო მეცნიერული წრეებისათვის 1978 წელს გახდა ცნობილი. ამ აღმოჩენამ იმთავითვე მიიპყრო ჩვენი ინსტიტუტის ყურადღება  და  მიმდევრებიც გაუჩინა, ვინაიდან ნათელი გახდა, რომ თმს მეთოდით შესაძლებელია მასალათმცოდნეობის მრავალი, ადრე გადაუჭრელი პრობლემის მოგვარება. იმ პირველ ენთუზიასტთა შორის გამორჩეული იყო გიორგი ონიაშვილი, რომელმაც პირველმა აიტაცა ეს იდეა და მთელი ცხოვრება ჩვეული ერთგულებით ემსახურა მას. მან საქვეყნოდ გაუთქვა სახელი მასალათმცოდნეთა ქართულ სკოლას და არაერთხელ ასახელა მისი მეცნიერული მიღწევები საერთაშორისო კონფერებციებზე, მათ შორის თმს პრობლემებისადმი მიძღვნილ SHS სახელით ცნობილ სიმპოზიუმზე, რომლიც უკვე 15-ჯერ ჩატარდა ევროპის, აზიისა და ამერიკის ქვეყნებში და 2017 წელს საქართველოშიც.  აღსანიშნავია, რომ ბატონი გიორგი ონიაშვილი 2004 წლიდან თმს  საერთაშორისო კომიტეტის უცვლელი წევრი და ამ სამეცნიერო მიმართულების ერთ-ერთი აღიარებული ლიდერი გახლდათ მსოფლიოში.

გიორგი ონიაშვილის ხელმძღვანელობით ინსტიტუტში დაპროექტებული და აგებულია სპეციალური ორიგინალური მოწყობილობა-დანადგარები თმს პროცესის სხვადასხვა პირობებში ჩასატარებლად, სინთეზირებულია სრულიად ახალი სალი შენადნობები,  პირველადაა მიღებული მანგანუმის საწარმოო ნარჩენებიდან (მანგანუმის მტვერი, შლამები და სხვა) მანგანუმით გამდიდრებული ლიგატურები, რასაც გ.ონიაშვილის თაოსნობით  სპეციალური მონოგრაფია მიეძღვნა, რომელიც 2018 წელს გერმანიაში დაისტამბა ინგლისურ ენაზე.  მისივე ხელმძღვანელობით ინსტიტუტში მიღებულია ინტერმეტალიდების უნიკალური თვისებების მქონე ერთფაზიანი ნაერთები, მათ შორის ნანოსტრუქტურულ მდგომარეობაშიც. აღსანიშნავია, რომ არსებული ტექნოლოგიებით მსგავსი პროდუქტების მიღება შეუძლებელია. აღნიშნული სამუშაოებისთვის 2010 წელს ინსტიტუტის თანამშრომელთა ჯგუფს გიორგი ონიაშვილის მეთაურობით საქართველოს ეროვნული პრემია მიენიჭა, ხოლო 2013 წელს ნაშრომთა ციკლისათვის „ტიტან–ალუმინის სისტემაში ერთფაზიანი ნანოსტრუქტურული მასალების სინთეზი" – გიორგი ნიკოლაძის სახელობის პრემია.

და ბოლოს, ორიოდ სიტყვით მასალათმცოდნეობის მნიშვნელობაზეც გავამახვილებთ ყურადღებას. ადამიანის მიერ პრაქტიკული საქმიანობის პროცესში გამოყენებულმა მასალამ განსაზღვრა კაცობრიობის  ისტორია, ჩვენ ვამბობთ: ქვის ხანა, ბრინჯაოს ხანა, რკინის ხანა და ამით ერთმნიშვნელოვნად, ცალსახად განვსაზღვრავთ ცივილიზაციის  კონკრეტულ საფეხურს.  მასალას, როგორც ადამიანის საქმიანობის საფუძველთა საფუძველს, დღესაც გლობალური მნიშვნელობა გააჩნია. შემთხვევითი არაა, რომ თანამედროვე ცივილიზებულმა სამყარომ  მასალათმცოდნეობის პრობლემები ბიომედიცინისა და ეკოლოგიურ პრობლემებთან ერთად XXI საუკუნის პრიორიტეტულ მიმართულებად მიიჩნია.

გიორგი ონიაშვილის სახით  ჩვენმა საზოგადოებამ დაკარგა გამორჩეული მეცნიერი და შესანიშნავი მოლაქე, მისმა ოჯახმა -  ბრძენი წინამძღოლი, მოსიყვარულე მამა და ბაბუა, ხოლო ჩვენ – ერთგული მეგობარი, დიდებული მომლხენი და დარბაისელი თამადა.

COVID-19 შემოტევამ მეტად დაამძიმა ბატონ გიორგისთან ურთიერთობა. მისი მეგობრები, რომელთა წრეშიც მან  შეგნებული ცხოვრების უდიდესი ნაწილი გაატარა, ცნობილი შეზღუდვების გამო ხელ–ფეხ შეკრულები აღმოჩნდნენ მწარე რეალობის წინაშე.

ინსტიტუტი ემშვიდობება მაღალი სულიერებით გამორჩეულ ადამიანს და მწუხარებას გამოთქვამს იმის გამო, რომ ქვეყანაში COVID-19–ით შექმნილი  ვითარების გამო სათანადოდ ვერ გამოიგლოვა ჩვენი საზოგადოების ისეთი ღირსეული წევრი, როგორიც ბატონი გიორგი ონიაშვილი გახლდათ.

 

ფერდინანდ თავაძის მეტალურგიისა

და მასალათმცოდნეობის ინსტიტუტი

20-05-2020    ნანახია: 372-ჯერ