სსიპ - ფერდინანდ თავაძის მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის ინსტიტუტი
LEPL - FERDINAND TAVADZE METALLURGY AND MATERIALS SCIENCE INSTITUTE
ამირან ბაკურაძის გამოსათხოვარი

ფერდინანდ თავაძის მეტალურგიისა და მასალათმცოდნეობის ინსტიტუტი ღრმა მწუხარებით იუწყება, რომ 75 წლის ასაკში სრულიად მოულოდნელად გარდაიცვალა ცნობილი მეცნიერი და ღვაწლმოსილი ინჟინერი, საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი, ტექიკის მეცნიერებათა დოქტორი ამირან ბაკურაძე.

ამირან ბაკურაძემ 1968 წელს  წარჩინებით  დაამთავრა ამბროლაურის  საშუალო სკოლა, 1973 წელს  საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მეტალურგიის ფაკულტეტი და ინჟინერ-მეტალურგის კვალიფიკაციით მეტალუ­რგი­ის ინსტიტუტის საჩამოსხმო ლაბორატორიაში დაიწყო მუშაობა. იგი მრავალი მნიშვნელოვანი და საინტერესო პროექტის მონაწილეა. მათგან განსაკუთრებულია თხევადი ფოლადის ღუმელგარეშე დამუშავების პრობლემა, რისთვისაც ბატონ ამირანს კოლეგებთან ერთად 1988წ. საქართველოს სახელმწიფო პრემია მიენიჭა მეცნიერებისა და ტექნიკის დარგში.

ხანგრძლივი თეორიული გამოკვლევების შედეგად ბატონმა ამირანმა და მისმა კოლეგებმა დაადგინეს, რომ შესაძლებელია ღუმელის ნაცვლად ციცხვში მოვახდინოდ ფოლადის რაფინირება. 1983წ. ოქტომბერში რუსთავის მეტალურგიული ქარხნის მარტენის საამქროში ჩატარდა ამ მეტად ორიგინალური და თამამი მოსაზრების პირველი საქარხნო-სამრეწველო გამოცდა, რაც გულისხმობდა 250 ტონიან ციცხვში ჩამოსხმულ გამდნარ ლითონში საჭირო კომპონენტებით შეზავებული ინერტული აირის შებერვას. ამ პროცედურას ინჟექციური  დამუშავება ეწოდება და გულისხმობს თხევადი ფოლადის ღუმელგარეშე დამუშავებას.

მიღებულმა შედეგებმა ყოველგვარ მოლოდინს გადააჭარბა: იძულებითმა ცირკულაციამ ხელი შეუწყო ციცხვის მთელ მოცულობაში ტემპერატურისა და ლითონის ქიმიური შედგენილობის გათანაბრებას, მავნე მინარევების შემცირებას, განჟანგვის პროდუქტების აწიდვას და შედეგად ფოლადის ხარისხის მნიშვნელოვან გაუმჯობე­სებას. ტექნოლოგია გამოირჩევა სიმარტივით, უნივერსალობით და ეფექტურობით. მეთოდი ამცირებს ფოლადის რაფინირებისათვის საჭირო დროს და საშუალებას იძლევა სასურველ ზღვრებში შევცვალოთ ფოლა­დის შედგენილობა ფხვნილოვანი რეაგენტების შებერვით, რაც მის თვითღირებულებაზე აისახება.

სწორედ ამიტომ საბჭოთა კავშირის შავი მეტალურგიის მინისტრის 16.08.87 წელს გამოცემული №172 ბრძანებით ზემოაღნიშნული ტექნოლოგია უმალ დაინერგა ყოფილი საბჭოთა კავშირის წამყვან მეტალურგიულ საწარმოე­ბში და მას რუსთავის მეთოდი ეწოდა.

ფოლადის "გაკეთილშობილების" ამ მეთოდმა საყოველთაო აღიარება მოიპოვა, ხოლო 1987 წელს დასავლეთ გერმანულმა ფირმამ "კრუპ პოლიზიუსმა", შეიძინა ლიცენზია აღნიშნულ ტექნოლოგიურ მეთოდზე. აქვე საზოგადოებას შევახსენებთ, რომ "კრუპი" ფოლადის უდიდესი მწარმოებელია მსოფლიოში და ამ სფეროში ძირითადი კანონმდებელიც.

ამირანი გახლდათ მუდამ მომღიმარი და კეთილგანწყობილი, გონიერებითა და შრომისმოყვარეობით გამორჩეული, უაღრესად მოსიყვარულე პიროვნება და ასეთად დარჩება მის მეგობრებისა და კოლეფების მეხსიერებაში.

6-04-2026    ნანახია: 7-ჯერ